Çatı

Çatı: Konutlarda toplam ısı kaybının %25′nin yaşandığı çatılarda ısı yalıtımı uygulamaları, çatının özellikleri, kullanım amacı gibi faktörlere bağlıdır. Çatılar özellik bakımından; ‘Soğuk ve Sıcak Çatılar’ olmak üzere iki grupta incelenir. Çatı yı teşkil eden tabakalar arasında havalandırılabilen hava boşluğu bulunan çatılara Soğuk Çatılar denir. Meyilli çatı lar genellikle bu cinstendir. Eğer çatıyı meydana getiren tabakalar arasında hava boşlukları bulunmazsa, yani tabakalar birbiri üzerine teşkil edilmişse, bu tip çatılara Sıcak Çatı denir. Genellikle düz teras çatılar bu tipe iyi bir örnektir. Her ne kadar uluslararası literatürde çatılar genel olarak soğuk ve sıcak diye tanımlanırsa da ülkemizde bu şekilde bir tanımlama yaygın değildir. Bizde genellikle oturtma veya teras çatılar diye adlandırılır.

Çatı Modelleri

1-Teras çatılar:
Teras çatılar, bir yapının en kritik yerlerinden biridir. Yazın en çok güneş alan, kışın ise kar ve buz nedeniyle en uzun süreyle soğuğa maruz kalan kısımlardır. Bu nedenle, ısı yalıtımı mutlaka gereklidir. Yapılacak ısı yalıtımı sadece soğuğu ve sıcağı önlemekle kalmayıp aynı zamanda betonarme döşemeyi ısıl gerilmelerden ve tahribatından korur, yapının ömrünü uzatır, onarım ihtiyacını azaltır. Teras çatıların ısı yalıtımı mekanik açıdan da zorlanır. Üzerinde gezilip gezilmemesine ve yalıtım levhalarına gelecek yüklere bağlı olarak genellikle 20-30 kg/m3 yoğunluklar arasından seçim yapılır. Eğer yapı elemanı, yoğun trafik, vb. büyük basınç gerilimlerinin etkisinde kalacak ise, daha yüksek yoğunluklar da ki ürünler de kullanılabilir. Uygulama sırasında düzgün yüzey üzerine buhar dengeleyici ve buhar direncini sağlayan katman yerleştirilir. Üzerine EPS ısı yalıtım levhaları aralarından boşluk kalmayacak şekilde yerleştirilir. Levhaların üzerine su yalıtımı uygulanır. Teras bahçelerinin ısı yalıtmında da EPS yalıtım levhaları başarı ile kullanılır.

a- Üzerinde gezilmeyen teras çatılar
Bu çatı sisteminde, genellikle taşıyıcı bir beton çatı plağı üzerine ısı ve su yalıtım malzemeleri getirilir. En üstte devamlı gezilmeye müsait olmayan bir çakıl tabakası bulunur.En üste gelecek çakıl tabakası beyaz renkli ve dere çakılı (sivri köseleri olmayan) kullanılmalıdır.Yalıtım malzemesi olarak mineral yün kullanılmak istendiğinde, yalıtım malzemesinin altında ve üstünde su yalıtım membranı kullanılmalıdır.

b- Üzerinde gezilebilen teras çatılar
Bu teras çatı tipi de üzerinde gezilemeyen terasa benzer. Şu farkla ki keçenin üzerine çakıl yerine tekrar yüksek dozlu en az 5 cm kalınlıkta bir beton atılmalı ve isteğe göre kaplama malzemesi döşenmeli dir. Eğer yalıtım malzemesi üzerine daha fazla yük gelecekse, daha yüksek basma mukavemetine sahip olan yalıtım malzemeleri (XPS levhalar) tercih edilmelidir. Ayrıca istenirse XPS üzerine baskı betonu atılmadan plastik takozlar üzerine karo mozaik döşenerek de uygulama yapılabilir.

2- Oturtma çatılar:
Oturtma çatılar, genellikle bir beton döşeme üzerine oturtulan, üstü kiremit v.s. gibi bir örtü ile kaplı olan ve çatı arası boşluğu bulunan çatılardır. Ülkemizdeki çatılar genellikle bu şekildedir. Çatı meylinin % 33 olması yüzünden çatı arası boşluğu değerlendirilemez. Çatı arasında su deposu, eski eşyalar v.s. bulunabilir. Bu tip çatılarda yalıtım uygulaması fevkalade kolay olup, çatı arasındaki beton döşeme üzerine yalıtım malzemesi ruloları yan yana gelecek şekilde serilir. Dikmelerin isabet ettiği yerler bıçakla oyulur ve ruloların düzgün bir şekilde serilmesi temin edilmis olur. Çatı şiltesinin alt ve üstüne naylon v.s. gibi bir malzeme koymak şart değildir. Hatta Çatı şiltesinin üzerinin naylon gibi buhar geçirmeyen bir malzemeyle örtmek hatalıdır. Mutlaka toz v.s. den korumak için bir malzeme ile örtmek istenirse, o takdirde seçilen malzemenin buhar geçiren bir malzeme olmasına dikkat edilmelidir. Bu amaçla cam yününün, dış kısmı buhar geçirgenlik özelliğine sahip cam tülü kaplanarak uygulanır

3 – Hazır panel çatılar
Başka yerde hazırlanmıs yalıtımlı paneller konstrüksiyon üzerine konularak monte edilir. İşçiliğin kolay olması dolayısıyla tercih edilen bu sistemlerin bir sakıncası, panellerin eklerinin ısı köprüleri yapmasıdır. Özellikle tekstil sektörü gibi yüksek nem oranı gerektiren iç mekanlarda bu sistemin kullanılması sonucu panellerin ek yerlerinde yoğuşma görülmektedir.Daha önceden yapılmış ve yoğuşma görülen çatılarda da uygun bir buhar kesici tatbik edilmelidir

4- Sanayi Çatıları
Yurdumuzda sanayi çatıları genellikle, çelik veya prefabrike beton konstrüksiyon üzerine yapılmaktadır. Bu konstrüksiyonlar üzerinde kullanılacak kaplama malzemelerinin deliminasyona karşı davranışları ve yanıcılık özellikleri dikkate alınmalıdır. Sanayi çatılarında üç tip uygulama karsımıza çıkmaktadır.
a – Hazır paneller:Başka yerde hazırlanmış yalıtımlı paneller konstrüksiyon üzerine konularak monte edilir.
b-Yerinde uygulamalı sandviç sistemler: Burada konstrüksiyon üzerine 1 kat alüminyum veya boyalı sac levha veya benzeri bir taşıyıcı levha döşenir.
c-Düşük eğimli metal çatı: Bu sistemde konstrüksiyon üzerine konulan taşıyıcı levhanın üst kısmına buhar kesici serilerek, yüksek yoğunlukta taş yünü levhalar özel baslıklı vidalar ile levhaya tutturulur.

https://www.guneyyapiizolasyon.com.tr/sayfalar.3749.cati.html

kaynak : gn yapı